|
|
"CRN Polska rozmawia z Jacki=
em Karpi=F1skim, konstruktorem pierwszego polskiego minikomputera K-202.=
CRN: W pocz=B9tkach lat 70. skonstruowa=B3 pan pierwszy pols=
ki minikomputer - K-202, maszyn=EA, kt=F3ra wyprzedza=B3a epok=EA i bi=B3=
a na g=B3ow=EA wszystkie =F3wczesne konstrukcje. Wie o tym ka=BFdy, kto =
otar=B3 si=EA o informatyk=EA. Znana jest tak=BFe historia prze=9Cladowa=
=F1 - bo tak przecie=BF trzeba to nazwa=E6 - jakich dozna=B3 pan w PRL. =
Dlaczego jednak dzi=9C, =BFeby dotrze=E6 do fenomenalnego konstruktora,=
musz=EA odwo=B3ywa=E6 si=EA do pomocy Stefana Bratkowskiego? Gdyby nie=
informacja, =BFe jeste=9Ccie panowie przyjaci=F3=B3mi, w =BFaden spos=F3=
b nie odnalaz=B3bym pana w mieszkaniu we Wroc=B3awiu.
Jacek K=
arpi=F1ski: To bardzo d=B3uga historia. Kiedy w 1980 roku do mojego gosp=
odarstwa na Mazurach pozje=BFd=BFali si=EA nagle dziennikarze, pewna pan=
i z telewizji zapyta=B3a, co mi strzeli=B3o do g=B3owy, =BFeby na zapad=B3=
ej wsi hodowa=E6 =9Cwinie. Odpowiedzia=B3em, =BFe wol=EA mie=E6 do czyni=
enia z prawdziwymi =9Cwiniami.
Potem to posz=B3o w Polskiej Kronice=
Filmowej! Po prostu zrobiono mi strasznie du=BFo =9Cwi=F1stw.
=
CRN: W PRL nie chciano ani pana, ani pana komputera. Dlatego w 197=
8 roku wyni=F3s=B3 si=EA pan pod Olsztyn, =BFeby hodowa=E6 =9Cwinie i ku=
ry. Na pocz=B9tku lat 80. du=BFo pisano o tym w prasie. Ja jednak pytam =
o dzie=F1 dzisiejszy. Przecie=BF po roku 1990 pr=F3bowa=B3 pan uruchomi=E6=
produkcj=EA skaner=F3w, kas fiskalnych.
Jacek Karpi=F1ski: P=
r=F3bowa=B3em, ale si=EA nie uda=B3o. Tylko po cz=EA=9Cci dlatego, =BFe =
nie mam g=B3owy do interes=F3w. Pr=F3b=EA produkcji mojego Pen-Readera u=
daremni=B3 bank BRE, w kt=F3rym wzi=B9=B3em kredyt. W rezultacie straci=B3=
em dom w podwarszawskim Aninie. M=F3j zak=B3ad pod Mi=F1skiem Mazowiecki=
m, kt=F3ry mia=B3 produkowa=E6 kasy fiskalne, zwyczajnie rozkradziono. P=
olicja nigdy nie trafi=B3a na =9Clady
z=B3odziei. Pr=F3by nawi=B9za=
nia wsp=F3=B3pracy w produkcji moich kas z Libell=B9 i Apatorem zako=F1c=
zy=B3y si=EA fiaskiem. Libella pozby=B3a si=EA mnie, jak tylko zorganizo=
wa=B3em zak=B3ad i uruchomi=B3em produkcj=EA. Apator dokumentnie spieprz=
y=B3 m=F3j projekt. Z mojego punktu widzenia to by=B3 ewidentny sabota=BF=
. To wszystko jednak wcale nie oznacza, =BFe mam zamiar si=EA podda=E6.<=
br />
CRN: Stefan Bratkowski jest pe=B3en podziwu dla pana wielkiej=
odporno=9Cci.
Jacek Karpi=F1ski: Jako m=B3ody ch=B3opak spor=
o przeszed=B3em. Musia=B3em by=E6 odporny. I tak ju=BF zosta=B3o.
<=
br />CRN: Zmie=F1my temat i zacznijmy od pocz=B9tku. Pana wojenna przesz=
=B3o=9C=E6 nie by=B3a dla w=B3adz PRL bez znaczenia. By=B3 pan w Szarych=
Szeregach, batalionie "Zo=9Cka", bra=B3 pan udzia=B3 w powsta=
niu warszawskim.
Jacek Karpi=F1ski: W powstaniu niestety tylk=
o jeden dzie=F1. Ale, jak pan powiedzia=B3, zacznijmy od pocz=B9tku.
W Szarych Szeregach zajmowali=9Cmy si=EA drobnym sabota=BFem. Zrywali=9C=
my flagi, t=B3ukli=9Cmy szyby w niemieckich sklepach, rzucali=9Cmy petar=
dy pod posterunki. Takie drobne paskudztwa robili=9Cmy Niemcom. Do dzi=9C=
z =B3ezk=B9 w oku wspominam, jak rozbijali=9Cmy szyby u Meinla. Potem w=
st=B9pi=B3em do Grup Szturmowych, kt=F3re po =9Cmierci "Zo=9Cki&quo=
t; zosta=B3y przekszta=B3cone w batalion jego imienia. Uczestniczy=B3em =
w akcji "Sieczychy", w kt=F3rej zgin=B9=B3 "Zo=9Cka"=
. Bra=B3em te=BF udzia=B3 w wielu akcjach rozpoznawczych. Takie akcje by=
=B3y w gruncie rzeczy bardziej niebezpieczne ni=BF walka.
CRN=
: I wymaga=B3y stalowych nerw=F3w.
Jacek Karpi=F1ski: Wymaga=B3=
y. Pod Celestynowem i pod Urlami bra=B3em udzia=B3 w rozpoznaniu ruchu p=
oci=B9g=F3w. Przed akcj=B9 musieli=9Cmy dok=B3adnie zna=E6 rozk=B3ad jaz=
dy, wiedzie=E6, jaka jest obstawa, mie=E6 poj=EAcie o tym, jak poruszaj=B9=
si=EA patrole pilnuj=B9ce tor=F3w. Na rozpoznanie nie wolno by=B3o bra=E6=
broni ani dokument=F3w. Chodzi=B3o o to, =BFeby w razie wpadki nie uprz=
edzi=E6 Niemc=F3w, =BFe co=9C ma si=EA wydarzy=E6. Zaszy=B3em si=EA w kr=
zakach, prowadzi=B3em notatki. W pewnym
momencie pojawi=B3o si=EA d=
w=F3ch =BFandarm=F3w. z psem. Oczywi=9Ccie pies natychmiast mnie wyczu=B3=
. Zacz=B9=B3 ujada=E6, rwa=E6 si=EA ze smyczy. Trudno opisa=E6, co si=EA=
we mnie wtedy dzia=B3o. Przecie=BF gdyby mnie znale=9Fli albo zastrzeli=
liby na miejscu, albo trafi=B3bym na przes=B3uchanie na Pawiak, co by=B3=
oby jeszcze gorsze. Mog=B3em tylko
czeka=E6. Patrol by=B3 nie dalej=
jak dwadzie=9Ccia metr=F3w ode mnie, gdy =BFandarm niespodziewanie skar=
ci=B3 psa i poci=B9gn=B9=B3 go w inn=B9 stron=EA.
- G=B3upie bydle =
- powiedzia=B3. - Pewnie rwie si=EA do jakiego=9C zaj=B9ca.
Mia=B3e=
m wtedy bardzo du=BFo szcz=EA=9Ccia.
By=B3em te=BF na kilku rozpozn=
aniach przed likwidacj=B9 Kutschery. Pami=EAtam tak=B9 sytuacj=EA: siedz=
imy we czterech w samochodzie na Rynku Nowego Miasta. Nagle od ty=B3u po=
dje=BFd=BFa do nas wanna - odkryta ci=EA=BFar=F3wka z =BFandarmami i ci=EA=
=BFkim karabinem maszynowym na stojaku. Stan=EAli obok, wycelowali w nas=
. cholera!
Naszym kierowc=B9 i dow=F3dc=B9 by=B3 "Miki&quo=
t;-"Sem", kapitalny facet, bardzo opanowany.
- Panowie - =
powiedzia=B3 - spok=F3j. U=9Cmiechamy si=EA.
I zacz=EAli=9Cmy si=EA=
u=9Cmiecha=E6. Niemcy celuj=B9, a my siedzimy i u=9Cmiechamy si=EA do n=
ich, jak gdyby nigdy nic. I niech pan sobie wyobrazi, =BFe po paru minut=
ach odjechali! Ale co=9Cmy wtedy prze=BFyli, to nasze! W czasie =
walki nie ma takich stres=F3w. Do dzi=9C pami=EAtam to paskudne uczucie.=
CRN: I nie wzi=B9=B3 pan udzia=B3u w powstaniu?
J=
acek Karpi=F1ski: Zosta=B3em ranny ju=BF pierwszej nocy. I na tym si=EA =
sko=F1czy=B3o. 1 sierpnia przewozili=9Cmy bro=F1 z dolnego Mokotowa na p=
lac Zawiszy. Magazyn by=B3 u mnie w domu, na Obserwator=F3w 22. Na kilka=
godzin przed powstaniem wydano rozkaz kompletnego przemeblowania oddzia=
=B3=F3w. To by=B3o zupe=B3nie idiotyczne, potwornie g=B3upie. By=B3em do=
w=F3dc=B9 sekcji, rozkaz przyszed=B3 o dwunastej.
=8Cci=B9gn=EAli=9C=
my ze wsi jak=B9=9C fur=EA, za=B3adowali=9Cmy bro=F1, przykryli=9Cmy s=B3=
om=B9 i zasuwamy - fura k=B3usem, my biegiem. Ko=B3o trzeciej na skrzy=BF=
owaniu Cha=B3ubi=F1skiego i Koszykowej zatrzyma=B3 nas szlaban. Ju=BF za=
czyna=B3a si=EA strzelanina, Niemcy zamkn=EAli ulic=EA. Fura jeszcze zd=B9=
=BFy=B3a przejecha=E6, my we czterech zostali=9Cmy.
Wbiegli=9Cmy do=
budynku na rogu. Tam by=B3 szpital i szko=B3a piel=EAgniarek. Spotkali=9C=
my dwudziestoosobowy oddzia=B3 naszych. Sytuacja fatalna - wok=F3=B3 pe=B3=
no Niemc=F3w, my prawie bez broni, nie ma jak uciec. Uradzili=9Cmy, =BFe=
trzeba poczeka=E6 do nocy. Podzielili=9Cmy si=EA na trzy grupy. Dwie pi=
erwsze szcz=EA=9Cliwie
si=EA ewakuowa=B3y. Moj=B9, kt=F3ra sz=B3a j=
ako ostatnia, Niemcy wyt=B3ukli. Ja dosta=B3em kul=EA w kr=EAgos=B3up. M=
am j=B9 tam niestety do dzi=9C.
CRN: Jak uda=B3o si=EA panu p=
rze=BFy=E6?
Jacek Karpi=F1ski: By=B3em kompletnie sparali=BFo=
wany. Lekarze wzi=EAli mnie do szpitala, wystawili lipn=B9 kart=EA choro=
by. Potem przewieziono mnie do Pruszkowa, gdzie spotka=B3em moj=B9 mam=EA=
. I tak niestety omin=EA=B3o mnie powstanie.
CRN: Zna=B3 pan =
Krzysztofa Baczy=F1skiego.
Jacek Karpi=F1ski: Byli=9Cmy razem=
w plutonie "Alek". To by=B3 wspania=B3y ch=B3opak. S=B9dz=EA,=
=BFe przeczuwa=B3, =BFe nie prze=BFyje tej wojny. Podchodzi=B3 do wszys=
tkiego z dystansem, by=B3 bardzo melancholijny. Melancholijny - to dobre=
okre=9Clenie.
Komenda G=B3=F3wna proponowa=B3a mu prac=EA w sztabi=
e, ale on chcia=B3 do Grup Szturmowych. Powiedzia=B3, =BFe chce by=E6 w =
prawdziwym wojsku. Czasem jak siedzieli=9Cmy na dy=BFurze dwana=9Ccie al=
bo dwadzie=9Ccia cztery godziny i nudzili=9Cmy si=EA, pisali=9Cmy razem =
g=B3upie wierszyki, on zwrotk=EA, ja zwrotk=EA. Zupe=B3nie inne to by=B3=
y czasy.
CRN: Po wojnie trafi=B3 pan na Politechnik=EA =A3=F3=
dzk=B9, potem Warszawsk=B9.
Jacek Karpi=F1ski: Nie tak pr=EAd=
ko. Najpierw musia=B3em nauczy=E6 si=EA chodzi=E6. Mama zabra=B3a mnie d=
o Krakowa, potem do Zakopanego. Chodzi=B3em o dw=F3ch laskach. Kiepsko m=
i sz=B3o to chodzenie. W 1945 roku poszed=B3em z bratem i przyjacielem J=
=F3ziem Lity=F1skim w g=F3ry. Biwakowali=9Cmy nad Czarnym Stawem. Kt=F3r=
ego=9C dnia poszed=B3em na gra=F1 Liliowe Turnie i wyrzuci=B3em jedn=B9 =
lask=EA.
- Cholera - pomy=9Cla=B3em - do=9C=E6 tego! B=EAd=EA c=
hodzi=B3 o jednej.
A po jakim=9C czasie poszed=B3em na Orl=B9 Per=E6=
i wyrzuci=B3em drug=B9.
Z Zakopanego mama zabra=B3a mnie i brata d=
o Radomska. Tam zrobi=B3em matur=EA.
Podczas okupacji zajmowa=B3em =
si=EA przede wszystkim wojskiem. By=B3em zapisany do szko=B3y mechaniczn=
ej, ogrodniczej. Wtedy tylko takie
dzia=B3a=B3y. Ale nauka to by=B3=
a =BFadna. Sam wi=EAc uczy=B3em si=EA w domu matematyki, fizyki, chemii,=
literatury i angielskiego. We wrze=9Cniu 1945 roku zda=B3em do liceum, =
przerobi=B3em dwuletni program w ci=B9gu roku i zda=B3em matur=EA na sam=
ych pi=B9tkach. I dopiero potem by=B3a politechnika w =A3odzi, a p=F3=9F=
niej w Warszawie.
Naprawd=EA studiowa=B3em, nie imprezowa=B3em. Nie=
opu=9Cci=B3em ani jednego wyk=B3adu. A =BFe mia=B3em fenomenaln=B9 pami=
=EA=E6, do egzamin=F3w wcale nie musia=B3em si=EA uczy=E6. To, =BFe moja=
przesz=B3o=9C=E6 nie jest bez znaczenia, u=9Cwiadomiono mi bardzo dog=B3=
=EAbnie zaraz po studiach. Z kilku dodatkowych prac wylecia=B3em natychm=
iast, jak z procy. To by=B3y dodatkowe prace, bo przede wszystkim by=B3e=
m starszym asystentem na Politechnice Warszawskiej.
CRN: W 19=
57 roku, jako adiunkt w Instytucie Podstawowych Problem=F3w Techniki Pol=
skiej Akademii Nauk, skonstruowa=B3 pan swoj=B9 pierwsz=B9 maszyn=EA o n=
azwie AAH. Mia=B3a pomaga=E6 w prognozowaniu pogody.
Jacek Ka=
rpi=F1ski: I pomaga=B3a. AAH to by=B3 w pewnym sensie pomys=B3 J=F3zia L=
ity=F1skiego. Pracowa=B3 wtedy w Pa=F1stwowym Instytucie
Hydrologic=
zno-Meteorologicznym, w dziale d=B3ugoterminowych prognoz pogody. Poskar=
=BFy=B3 si=EA kiedy=9C, =BFe strasznie przyda=B3aby mu si=EA maszyna do =
analizowania du=BFych zbior=F3w danych, obliczania ca=B3ek Fouriera. No =
to mu zrobi=B3em. Na 650 lampach. Wykonywa=B3a analizy i pokazywa=B3a wy=
niki na ekranie. Przez dwa lata jej
u=BFywali. Wed=B3ug dzisiejszej=
terminologii to by=B3 taki wyspecjalizowany procesor, tyle =BFe bardzo =
du=BFy. Mia=B3a jakie=9C dwa metry na p=F3=B3tora!
Dwa lata p=F3=
=9Fniej powsta=B3 AKAT-1. Stoi dzi=9C w Muzeum Techniki w Warszawie. To =
by=B3o urz=B9dzenie do analizy r=F3wna=F1 r=F3=BFniczkowych.
=
CRN: Wtedy jeszcze w=B3adza ludowa nie zwraca=B3a na pana uwagi. Na pocz=
=B9tku lat 60. bez zastrze=BFe=F1 wypuszczono pana za granic=EA.
Jacek Karpi=F1ski: Wtedy jeszcze nauka by=B3a nauk=B9. Ubowcy zacz=EA=
li infiltrowa=E6 PAN dopiero w kilka lat p=F3=9Fniej. W 1960 roku wygra=B3=
em konkurs m=B3odych talent=F3w techniki organizowany przez
UNESCO.=
Wybrano sze=9C=E6 os=F3b z dwustu kraj=F3w, z kt=F3rych ka=BFdy przedst=
awia=B3 jednego kandydata. PAN przedstawi=B3 mnie. Profesor Groszkowski =
bardzo docenia=B3 moje prace. Przecie=BF te maszyny by=B3y pierwsze na =9C=
wiecie! Przyjecha=B3a komisja, odby=B3em z ni=B9 kilkugodzinn=B9 roz=
mow=EA. A po paru miesi=B9cach przysz=B3a informacja, =BFe jestem jednym=
z sze=9Cciu zwyci=EAzc=F3w. To by=B3o jak grom z
jasnego nieba!=
; Kiedy zapytano mnie, gdzie chc=EA studiowa=E6, wybra=B3em Harvard i Ma=
ssachusetts Institute of Technology.
W ci=B9gu dw=F3ch lat, kt=F3re=
sp=EAdzi=B3em w Stanach Zjednoczonych, otar=B3em si=EA o =9Cwiatowe s=B3=
awy. Pozna=B3em profesora Moore'a, Shannona11, Rossa Ashby'ego. =
ENIAC-a13 pokazywa=B3 mi sam John Eckert.
CRN: W Stanach wszy=
stkie drzwi by=B3y dla pana otwarte. Kilkakrotnie proponowano panu prac=EA=
.
Jacek Karpi=F1ski: Rzeczywi=9Ccie, przyjmowano mnie jak kr=F3=
la. By=B3em tym zreszt=B9 bardzo onie=9Cmielony. Mia=B3em zaledwie trzyd=
zie=9Cci kilka lat. Po studiach poprosi=B3em o mo=BFliwo=9C=E6 odwiedzen=
ia ca=B3ej d=B3ugiej listy firm i uczelni. UNESCO zgodzi=B3o si=EA. W Ca=
ltechu wita=B3 mnie rektor ze wszystkimi dziekanami, w Dallas - burmistr=
z miasta. I wszyscy chcieli, =BFebym dla nich pracowa=B3, pocz=B9wszy od=
IBM, a sko=F1czywszy na uniwersytecie w Berkeley. W San Francisco propo=
nowano mi nawet stworzenie w=B3asnego instytutu.
CRN: Dlaczeg=
o zdecydowa=B3 si=EA pan wr=F3ci=E6 do Polski? Wobec takich perspektyw?<=
br />
Jacek Karpi=F1ski: Nie wiem, czy mo=BFna to nazwa=E6 patrioty=
zmem, ale ja po prostu chcia=B3em pracowa=E6 dla Polski. Zawsze wierzy=B3=
em, =BFe ruscy kiedy=9C sobie p=F3jd=B9. A technologia zostanie. Poza ty=
m uwa=BFa=B3em, =BFe to nie by=B3oby w porz=B9dku - wyjecha=E6 na delega=
cj=EA i zosta=E6. Spotka=B3em Polak=F3w, kt=F3rzy tak post=B9pili, i nie=
s=B9dzi=B3em,
=BFeby to by=B3o uczciwe. Wiedzia=B3em, =BFe w PRL b=
=EAd=EA =BFy=B3 w niewoli, ale wierzy=B3em te=BF, =BFe normy moralne obo=
wi=B9zuj=B9 niezale=BFnie od sytuacji. I jeszcze jedno: nie mog=B3em zos=
tawi=E6 mojej mamy. Ojciec zgin=B9=B3 na Nanda Devi, podczas pierwszej p=
olskiej wyprawy w Himalaje, w 1939 roku, brat - w Tatrach, w 1957. Zosta=
li=9Cmy
tylko ja i ona. Mama by=B3a profesorem medycyny. Bardzo za=
anga=BFowa=B3a si=EA w prac=EA. Na pewno nie zgodzi=B3aby si=EA wyjecha=E6=
.
CRN: Wraca pan do Polski i w Pracowni Sztucznej Inteligencj=
i w Instytucie Automatyki PAN w roku 1964 konstruuje kolejn=B9 maszyn=EA=
- Perceptron.
Jacek Karpi=F1ski: Perceptron to by=B3a w=B3a=9C=
ciwie sztuka dla sztuki. Chodzi=B3o mi o to, =BFeby pokaza=E6, =BFe masz=
yna mo=BFe rozpoznawa=E6 otoczenie i uczy=E6 si=EA. Perceptron by=B3 wyp=
osa=BFony w kamer=EA i system do analizy obrazu. Je=9Cli pokaza=B3o mu s=
i=EA na przyk=B3ad tr=F3jk=B9t, by=B3 w stanie odnale=9F=E6 cechy charak=
terystyczne i zidentyfikowa=E6 kszta=B3t niezale=BFnie od tego, czy nast=
=EApny tr=F3jk=B9t, jaki mu pokazano, by=B3 mniejszy, wi=EAkszy czy troc=
h=EA zdeformowany.
CRN: Razem z pojawieniem si=EA Perceptronu=
zacz=EA=B3y si=EA k=B3opoty.
Jacek Karpi=F1ski: K=B3opoty by=
=B3y ju=BF przy AAH. Najpierw zrobi=B3 si=EA szum w prasie, potem nie wo=
lno by=B3o o mnie pisa=E6. Jak zrobi=B3em Perceptron, te=BF zrobi=B3o si=
=EA g=B3o=9Cno. Zaraz zacz=EA=B3y do mnie przyje=BFd=BFa=E6 delegacje z =
zagranicy. To by=B3a druga taka konstrukcja na =9Cwiecie (co=9C podobneg=
o zbudowali w Stanford, ale na innych zasadach. U mnie to by=B3a sie=E6 =
neuronowa na 2 tysi=B9cach tranzystor=F3w). A w dyrekcji instytutu by=B3=
profesor W=EAgrzyn, nieuk, kawa=B3 durnia, ale ubowiec. I profesor W=EA=
grzyn nie m=F3g=B3 tego wszystkiego znie=9C=E6. Zacz=B9=B3 mi robi=E6 r=F3=
=BFne =9Cwi=F1stwa, nie przyznawa=B3 =9Crodk=F3w na badania. W ko=F1cu p=
owiedzia=B3em "do=9C=E6" i
przenios=B3em si=EA do Instytu=
tu Fizyki Do=9Cwiadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego.
CRN: E=
...gdzie powsta=B3 KAR-65.
Jacek Karpi=F1ski: KAR-65 zrobi=B3=
em dla profesora Pniewskiego. Chodzi=B3o o prowadzenie skomplikowanych o=
blicze=F1 dotycz=B9cych cz=B9stek elementarnych. CERN dostarcza=B3 insty=
tutowi ogromne ilo=9Cci danych, kt=F3rych nie by=B3o jak analizowa=E6.Profesor Pniewski potrzebowa=B3 skanera, kt=F3ry analizowa=B3by foto=
grafie zderze=F1 cz=B9stek. Na rok przed moim pojawieniem si=EA w instyt=
ucie zam=F3wi=B3 takie urz=B9dzenie w Instytucie Bada=F1 J=B9drowych, al=
e projekt wci=B9=BF nie by=B3 sko=F1czony. Na okr=B9g=B3o
co=9C pop=
rawiali i poprawiali, bo skaner nie chcia=B3 dzia=B3a=E6. Pniewski zapyt=
a=B3 wi=EAc, czy nie m=F3g=B3bym tego poprawi=E6. Popatrzy=B3em i odpowi=
edzia=B3em, =BFe nie ma co poprawia=E6, bo to jest spieprzone od samego =
pocz=B9tku. Poprawi=E6 - nie poprawi=EA,
ale mog=EA zrobi=E6 nowy. =
Pniewski chwyci=B3 si=EA za g=B3ow=EA.
- Mam czeka=E6 jeszcze rok?<=
br />- Nie - odpowiedzia=B3em. - Zrobi=EA panu ten skaner w trzy tygodni=
e.
I zrobi=B3em.
Ale Pniewski potrzebowa=B3 jeszcze do tego sk=
anera maszyny licz=B9cej. By=B3 rok 1965, Odry w=B3a=9Cciwie nie nadawa=B3=
y si=EA jeszcze do u=BFytku. Dosta=B3em dwa pokoiki w piwnicy, sze=9C=E6=
etat=F3w i pieni=B9dze na zakup komponent=F3w. W ma=B3ej ekipie by=B3o =
troje zdolnych in=BFynier=F3w: Tadeusz Kupniewski, Andrzej Wo=B3owski i =
Diana Wierzbicka.
I tak powsta=B3 KAR-65, kt=F3ry pracowa=B3 z pr=EA=
dko=9Cci=B9 100 tysi=EAcy operacji na sekund=EA. To by=B3o wtedy straszn=
ie du=BFo. Odry pracowa=B3y par=EA razy wolniej i by=B3y przesz=B3o trzy=
dziestokrotnie dro=BFsze. KAR-65 kosztowa=B3 6 milion=F3w z=B3otych, a k=
a=BFda Odra - 200 milion=F3w! Poza tym to by=B3a maszyna skonstruowa=
na na ca=B3kiem
innych zasadach ni=BF wszystkie, kt=F3re wtedy budo=
wano. Zrobi=B3em maszyn=EA ze zmiennym przecinkiem, asynchroniczn=B9, be=
z zegara, sterowan=B9 za pomoc=B9 pi=EAciu uk=B3ad=F3w automat=F3w sko=F1=
czonych. To by=B3a kompletna nowo=9C=E6! Nikt tak wtedy nie robi=B3.=
Swoj=B9 drog=B9 trzeba przyzna=E6, =BFe profesor Pniewski wykaza=B3=
si=EA wielkim hartem ducha, bo kiedy ja pracowa=B3em nad komputerem, on=
co miesi=B9c dostawa=B3 anonimy z pogr=F3=BFkami. =AFyczliwi donosili, =
=BFe jestem hochsztaplerem, =BFe nic nie skonstruuj=EA, bo w og=F3le nie=
mam poj=EAcia o budowie maszyn, i =BFe jak b=EAdzie mnie dalej trzyma=B3=
w instytucie, w ko=F1cu zastuka do niego prokurator, bo marnuje pa=
=F1stwowe pieni=B9dze.
CRN: Wie pan, kto pisa=B3 te anonimy?<=
br />
Jacek Karpi=F1ski: P=F3=9Fniej si=EA okaza=B3o, =BFe mi=EAdzy=
innymi profesor W=EAgrzyn. Pniewski przychodzi=B3 do mnie po ka=BFdym t=
akim li=9Ccie, opowiada=B3, co w nim by=B3o napisane i pyta=B3: - Panie =
Jacku, ale pan zrobi t=EA maszyn=EA, prawda?
KAR-65 pracowa=B3 prze=
z nast=EApne 20 lat. Mo=BFna go sobie obejrze=E6 w Muzeum Techniki.
CRN: S=B3ynny K-202 powsta=B3 tak=BFe u profesora Pniewskie
=
Jacek Karpi=F1ski: Tam powsta=B3 tylko projekt. Wymy=9Cli=B3em modularn=B9=
maszyn=EA, jednostk=EA centraln=B9 wielko=9Cci dzisiejszego peceta, wyp=
osa=BFon=B9 w pami=EA=E6 sta=B3=B9 i operacyjn=B9, do kt=F3rej mo=BFna s=
obie doczepi=E6 65 tysi=EAcy modu=B3=F3w sterowania i wykonawczych. Co=9C=
kapitalnego na przyk=B3ad dla przemys=B3u. U Pniewskiego jednak
zb=
udowa=E6 komputera ju=BF si=EA nie da=B3o. Instytut nie m=F3g=B3 da=E6 n=
a to pieni=EAdzy.
CRN: I tak zacz=EA=B3o si=EA chodzenie od A=
nnasza do Kajfasza.
Jacek Karpi=F1ski: Mo=BFna tak to okre=9C=
li=E6. Na pocz=B9tku pr=F3bowa=B3em zainteresowa=E6 wojsko. Mia=B3em zna=
jomego pu=B3kownika. Projekt bardzo mu si=EA spodoba=B3. Tylko kto to ma=
wyprodukowa=E6? Poszed=B3em do Zjednoczenia MERA i trafi=B3em tam na dy=
rektora Jerzego Huka. Huk uzna=B3 projekt za interesuj=B9cy i powo=B3a=B3=
do jego oceny komisj=EA pod kierownictwem Mareczka Greniewskiego - syna=
profesora Henryka Greniewskiego. Ojciec udawa=B3 cybernetyka, a syn - e=
ksperta od elektroniki.
Po paru tygodniach komisja stwierdzi=B3a, =BF=
e projekt nie nadaje si=EA do realizacji, bo technologii, jak=B9 proponu=
j=EA, nie ma i by=E6 nie mo=BFe. Jakby mog=B3a by=E6, Amerykanie na pewn=
o by ju=BF j=B9 wykorzystywali. Jednym s=B3owem: MERA mojej maszyny prod=
ukowa=E6 nie chce.
CRN: Za to chcieli j=B9 produkowa=E6 Bryty=
jczycy.
Jacek Karpi=F1ski: M=F3j dobry znajomy, angielski han=
dlowiec Howard Lord, pokaza=B3 projekt w Londynie. Tam uznano, =BFe jest=
to najlepsza konstrukcja logiczna na =9Cwiecie. Poproszono, =BFebym oso=
bi=9Ccie przedstawi=B3 za=B3o=BFenia. I natychmiast pojawi=B3a si=EA pro=
pozycja produkcji.
CRN: Z kt=F3rej pan nie skorzysta=B3.
Jacek Karpi=F1ski: Jak g=B3upi, zakichany patriota, powiedzia=B3e=
m "dzi=EAkuj=EA", w=B3o=BFy=B3em brytyjskie opinie do kieszeni=
i wr=F3ci=B3em do Polski. Poszed=B3em do Stefana Bratkowskiego i pytam,=
co robi=E6? Tu nie chc=B9 produkowa=E6, tam chc=B9. Ale ja chc=EA robi=E6=
komputery w Polsce! Stefan obieca=B3 porozmawia=E6 z ministrem nauk=
i profesorem Janem Kaczmarkiem. Kaczmarek przyj=B9=B3 mnie, uzna=B3 proj=
ekt za
interesuj=B9cy i obieca=B3 porozmawia=E6 z Hukiem. Koniec ko=
=F1c=F3w okaza=B3o si=EA, =BFe produkowa=E6 mo=BFna, ale MERA ani Minist=
erstwo Nauki nie dadz=B9 pieni=EAdzy.
CRN: I wtedy Stefan Bra=
tkowski wymy=9Cli=B3 rozwi=B9zanie.
Jacek Karpi=F1ski: Stefan=
zaproponowa=B3 uk=B3ad: brytyjskie pieni=B9dze, sprzeda=BF i marketing =
- konstrukcja i produkcja w Polsce. To by=B3o dla wszystkich do przyj=EA=
cia. MERA podpisa=B3a umow=EA z firmami Data-Loop i MB Metals i stworzy=B3=
a Zak=B3ad Mikrokomputer=F3w. Ja zosta=B3em kierownikiem zak=B3adu i jed=
nocze=9Cnie
konsultantem strony brytyjskiej.
Co prawda nawsadz=
ali mi zaraz do tego zak=B3adu ubowc=F3w, ale jako=9C dawa=B3em sobie z =
tym rad=EA. Najpierw zaprosi=B3 mnie Jerzy =A3ukaszewicz, ten, kt=F3ry p=
=F3=9Fniej zajmowa=B3 si=EA propagand=B9 w KC. Wtedy by=B3 sekretarzem W=
arszawskiego Komitetu Wojew=F3dzkiego. Zaprosi=B3, wyrazi=B3 uznanie dla=
mojej dziejowej misji i zaproponowa=B3 mi dyrektora administracyjnego, =
oczywi=9Ccie je=9Cli si=EA zgodz=EA. Potem zaprosi=B3 mnie jeszcze jaki=9C=
nast=EApny towarzysz i te=BF mi kogo=9C wcisn=B9=B3. I tak obsadzili mi=
ca=B3=B9 administracj=EA, od dyrektor=F3w po ksi=EAgow=B9.
Ale in=BF=
ynier=F3w na szcz=EA=9Ccie sam sobie dobiera=B3em. Trzonem zespo=B3u byl=
i: Ela Jezierska, Andrzej Ziemkiewicz, Zbys=B3aw Szwaj, Teresa Pajkowska=
, Krzysztof Jaros=B3awski. Pracowali=9Cmy po 12 - 15 godzin na dob=EA, b=
ez nich nie by=B3oby mo=BFliwe wykonanie K-202 z oprogramowaniem w ci=B9=
gu jednego roku. Zapa=B3 do pracy
wi=EAkszo=9Cci zespo=B3u by=B3 ni=
espotykany.
CRN: I uda=B3o si=EA panu wyprodukowa=E6 30 kompu=
ter=F3w. A=BF 30, czy tylko 30?
Jacek Karpi=F1ski: W tych oko=
liczno=9Cciach to by=B3o chyba "a=BF". Prototyp robili=9Cmy w =
nieprawdopodobnym tempie - powsta=B3 w ci=B9gu roku. Oczywi=9Ccie razem =
z oprogramowaniem. K-202 by=B3 zbudowany na bazie system=F3w ma=B3ej i =9C=
redniej skali integracji. Pracowa=B3 z pr=EAdko=9Cci=B9 miliona operacji=
na sekund=EA. By=B3 szybszy ni=BF pecety w
dziesi=EA=E6 lat p=F3=9F=
niej! Zastosowa=B3em tam kompletn=B9 nowo=9C=E6 - powi=EAkszenie poj=
emno=9Cci pami=EAci przez adresowanie stronicowe. To m=F3j wynalazek. W =
Londynie, na wystawie w Olimpii, sta=B3y obok siebie: brytyjski Modular =
One, ameryka=F1skie maszyny i K-202 - wszystkie 16-bitowe. I wszystkie m=
ia=B3y 64 kilo pami=EAci, a
K-202 - 8 mega! Wszyscy pytali, jak=
to zrobi=B3em. Odpowiada=B3em, =BFe zrobi=B3em i, jak wida=E6, dzia=B3a=
. W jaki=9C czas p=F3=9Fniej przyjecha=B3 do mnie do Warszawy konstrukto=
r z CDC22. To by=B3a
wtedy jedna z najwi=EAkszych ameryka=F1skich f=
irm komputerowych. Chcia=B3 si=EA dowiedzie=E6, jak dokona=B3em cudu. Po=
wiedzia=B3em mu, =BFeby si=EA domy=9Cli=B3, bo to bardzo proste. My=9Cla=
=B3 dwa dni - i nic. To mu w ko=F1cu powiedzia=B3em. Potem przyjecha=B3 =
nast=EApny in=BFynier z DEC23. Te=BF mu powiedzia=B3em. Trzy lata p=F3=9F=
niej stronicowanie
by=B3o ju=BF stosowane przez wszystkich producen=
t=F3w i jest stosowane powszechnie do dzisiaj. G=B3upio, =BFe tego nie o=
patentowa=B3em.
CRN: Komputer zyska=B3 uznanie samego Edwarda=
Gierka.
Jacek Karpi=F1ski: W 1971 roku wystawi=B3em K-202 na=
Targach Pozna=F1skich. Mia=B3em pi=EAkne, du=BFe stoisko. Obok wystawia=
li 8-bitowe Odry Elwro. Gierek przyszed=B3 do mnie z ca=B3=B9 =9Cwit=B9,=
Jaroszewiczem, paroma ministrami. Rozmawiali=9Cmy z kwadrans.
- No=
to jak? - zapyta=B3. - Zrobicie?
- Zrobimy - odpowiedzia=B3em. - A=
le czy pomo=BFecie?
- Pomo=BFemy!
Do Elwro w og=F3le nie p=
odszed=B3. To by=B3 dla nich straszny policzek.
CRN: A w dwa =
lata p=F3=9Fniej po pana Zak=B3adzie Mikrokomputer=F3w nie by=B3o ju=BF =
=9Cladu.
Jacek Karpi=F1ski: Zniszczyli wszystko, cholera jasn=
a! Zacz=EA=B3a si=EA straszna nagonka na mnie i na K-202. Straszne m=
i robili =9Cwi=F1stwa.
Stara=B3em si=EA o autonomi=EA dla mojego za=
k=B3adu. Nic z tego nie wysz=B3o, przenie=9Cli mnie do Instytutu Maszyn =
Matematycznych.
Musieli mnie zniszczy=E6, bo o=9Cmiesza=B3em i Elwr=
o, i IMM. Elwro zatrudnia=B3o 6 tysi=EAcy ludzi, IMM - 700. I nie potraf=
ili zrobi=E6 =BFadnej przyzwoitej maszyny. =AFaby jakie=9C robili. Mo=BF=
na sobie jeszcze obejrze=E6 w Muzeum Techniki. U mnie w 1973 roku pracow=
a=B3o raptem 200 os=F3b. Przecie=BF taki Huk wydawa=B3 na Elwro miliardy=
z=B3otych! I nic z tego nie wychodzi=B3o. Ja robi=B3em rewelacyjne =
maszyny za grosze. To jakie on mia=B3 wyj=9Ccie? Albo mnie zamkn=B9=E6, =
albo zamkn=B9=E6 Elwro.
A =BFe i w Elwiro, i w IMM pe=B3no by=B3o t=
owarzyszy i ubowc=F3w, mieli odpowiednie doj=9Ccia, =BFeby mnie wyko=F1c=
zy=E6. Ja przecie=BF nigdy nie by=B3em w partii. Wszyscy wiedzieli, =BFe=
jestem ustawiony bokiem. Dyrektorem Zak=B3adu Mikrokomputer=F3w zosta=B3=
em tylko dlatego, =BFe wymusili to Brytyjczycy. Jeszcze w 1972 roku MERA=
zaproponowa=B3a, =BFeby robi=E6 K-202 w Elwro. Mia=B3em by=E6 ich konsu=
ltantem. Czemu nie? Po kilku dniach dowiedzia=B3em si=EA, =BFe musz=EA d=
o nich
napisa=E6 pismo, bo oni do mnie si=EA nie zwr=F3c=B9. Napisa=
=B3em. I zaraz dosta=B3em odpowied=9F odmown=B9. Bardzo zabawne, prawda?=
A na pocz=B9tku 1973 roku cz=B3onkowie dyrekcji Elwro zaprosili Ja=
roszewicza, kt=F3ry by=B3 wtedy premierem i pierwszym sekretarzem, i pow=
iedzieli: - Towarzyszu premierze, ratujcie nas przed Karpi=F1skim! O=
n nas zniszczy ekonomicznie. On ma 200 os=F3b i robi maszyny z zagranicz=
nych cz=EA=9Cci, a my zatrudniamy 6 tysi=EAcy i
robimy z polskich. =
I on ma 3 tysi=B9ce zam=F3wie=F1, a my nie mamy =BFadnego. U niego to ko=
sztuje dolary, a u nas - z=B3ot=F3wki!
Straszne =9Cwi=F1stwo po=
lega=B3o na tym, =BFe Elwro te=BF robi=B3o Odry z zagranicznych komponen=
t=F3w. Wk=B3ad dolarowy w K-202 wynosi=B3 1800 dolar=F3w, a w Odr=EA - 3=
0 tysi=EAcy.
To by=B3a przecie=BF wielka maszyna i scalak=F3w tam w=
chodzi=B3o od cholery. Za wszelk=B9 cen=EA starali si=EA broni=E6 w=B3as=
nej dupy.
Stefan [Bratkowski - przyp. red.] pr=F3bowa=B3 wydeptywa=E6=
r=F3=BFne =9Ccie=BFki, ale bez skutku. Od jednego towarzysza, o ile pam=
i=EAtam Werewki, zast=EApcy kierownika Wydzia=B3u Przemys=B3u w KC us=B3=
ysza=B3, =BFe K-202 w og=F3le nie ma.
- Jest towarzyszu - zapewni=B3=
.
- Mo=BFe i jest. Ale nie dzia=B3a.
- Oczywi=9Ccie, =BFe dzia=
=B3a. Przyjed=9Fcie do Karpi=F1skiego, to zobaczycie.
- Nie przyjad=
=EA.
- Dlaczego?
- Bo nie ma takiego komputera.
I tak to =
wygl=B9da=B3o.
CRN: A towarzysze radzieccy nie dorzucili tu s=
woich trzech groszy?
Jacek Karpi=F1ski: W pewnym sensie. W 19=
70 roku Zwi=B9zek Radziecki wyst=B9pi=B3 z inicjatyw=B9 stworzenia jedne=
go typu komputera dla ca=B3ego Uk=B3adu Warszawskiego.
Nazwali go R=
IAD - Jednolity System Maszyn Matematycznych. Zer=BFn=EAli projekt z IBM=
-a 360, kt=F3ry wtedy nadawa=B3 si=EA ju=BF do muzeum, ale przynajmniej =
by=B3 dobrze oprogramowany.
Wymy=9Clili, =BFe w ka=BFdym kraju sate=
litarnym b=EAdzie produkowany jeden typ komputera. W Polsce - RIAD 30, n=
a W=EAgrzech - RIAD 10, w NRD - RIAD 20, a w Moskwie - RIAD 50.
Na =
jesieni 1972 roku przyjecha=B3 do Polski z ca=B3=B9 delegacj=B9 towarzys=
z =A3awrionow, g=B3=F3wny konstruktor RIAD-a, =BFeby obejrze=E6 K-202. P=
rzyjecha=B3, popatrzy=B3 i powiedzia=B3 - niemo=BFliwe! Przecie=BF u=
nich taka maszyna zajmowa=B3a ca=B3=B9 =9Ccian=EA!
Pyta, czy k=
omputer jest odporny na wstrz=B9sy. Odpowiedzia=B3em, =BFe mo=BFna na ni=
m kamienie =B3upa=E6.
- A jak z klimatyzacj=B9? - bo i ich maszyny,=
i Odry wymaga=B3y klimatyzacji.
- Nie potrzebuje.
I wypytywa=B3=
tak, a=BF w ko=F1cu wzi=B9=B3em szklank=EA wody i wyla=B3em na komputer=
. Nic si=EA nie sta=B3o.
- No tak - skonstatowa=B3 z uznaniem. - Al=
e to nie jest RIAD, prawda?
Odpowiedzia=B3em, =BFe nie jest.
-=
A mo=BFna to przerobi=E6 na RIAD?
- Mo=BFna. Na zasadzie emulacji.=
Ma teraz milion operacji na sekund=EA, po emulacji b=EAdzie mia=B3 tylk=
o 300, ale i tak b=EAdzie szybszy ni=BF RIAD-y. I b=EAdzie dzia=B3a=B3 n=
a waszym oprogramowaniu.
I w rezultacie zaprosili mnie, =BFebym pop=
rowadzi=B3 seminarium w Moskwie.
CRN: Pojecha=B3 pan?
Jacek Karpi=F1ski: Troch=EA si=EA obawia=B3em, bo z tymi wizytami w =
Moskwie to r=F3=BFnie w historii bywa=B3o. Niekt=F3rzy wracali stamt=B9d=
w drewnianych skrzynkach. Zgodzi=B3em si=EA, ale w ko=F1cu nie pojecha=B3=
em. Pojecha=B3 za mnie dyrektor naukowy IMM, profesor
Andrzej Janic=
ki. Wyj=B9tkowa glizda. Niby by=B3 pu=B3kownikiem lotnictwa, ale na moje=
oko pracowa=B3 dla KGB. W ka=BFdym razie o komputerach nie mia=B3 =BFad=
nego poj=EAcia. Kompletne zero. I oczywi=9Ccie z tego ca=B3ego planu z r=
uskimi nic nie wysz=B3o.
Ale przynajmniej uda=B3o mi si=EA zrobi=E6=
drak=EA. Wyda=B3em kolacj=EA w pa=B3acyku w Jab=B3onnie i zaprosi=B3em =
tam =A3awrionowa z ca=B3=B9 =9Cwit=B9, dyrekcj=EA MERY i IMM. Nie mogli =
nie przyj=9C=E6. I =A3awrionow wzni=F3s=B3 tam toast "za wsp=F3=B3p=
rac=EA z in=BFynierem Karpi=F1skim!". Tych z Elwro i IMM szlag =
trafi=B3. To by=B3a dla nich kompletna kompromitacja.
CRN: Mi=
a=B3 pan jednak nie tylko wrog=F3w, ale i sprzymierze=F1c=F3w. Jednym z =
nich by=B3 =F3wczesny minister spraw wewn=EAtrznych Franciszek Szlachcic=
.
Jacek Karpi=F1ski: Wci=B9=BF by=B3em na czarnej li=9Ccie ce=
nzury. Nagonka zrobi=B3a si=EA paskudna. Szlachcic mia=B3 dobre nastawie=
nie do rozwoju techniki. Rozumia=B3, co znaczy dla kraju. Bywa=B3 w moim=
zak=B3adzie, by=B3 gor=B9cym zwolennikiem produkcji K-202. MSW u=BFywa=B3=
o zreszt=B9 czterech moich maszyn. Z tych 30, kt=F3re uda=B3o si=EA
wyprodukowa=E6, 15 pojecha=B3o do Wielkiej Brytanii, reszt=EA zainstal=
owano w Polsce, mi=EAdzy innymi w MSW, MSZ, w Dow=F3dztwie Marynarki Woj=
ennej, w Hucie Lenina, na uniwersytetach Warszawskim i Gda=F1skim. Jeden=
trafi=B3 do CERN. By=B3o wi=EAc sporo
udanych zastosowa=F1 i on to=
bardzo docenia=B3. Zorganizowa=B3 spotkanie Elwro, MERY, IMM, zaprosi=B3=
przedstawicieli instytucji, w kt=F3rych dzia=B3a=B3y K-202, i poprosi=B3=
, =BFeby przedstawi=E6 wszystkie za i przeciw. Na koniec stwierdzi=B3, =BF=
e przewa=BFaj=B9 pozytywne opinie i =BFe w ci=B9gu tygodnia podejmie ost=
ateczn=B9 decyzj=EA dotycz=B9c=B9 przysz=B3o=9Cci mojego komputera. I w =
ci=B9gu tego tygodnia przesta=B3 by=E6 ministrem.
Zaraz potem dosta=
=B3em wym=F3wienie. Zwyczajnie wywalili mnie na zbity pysk.
C=
RN: Pewne elementy tej historii znalaz=B3y si=EA w ksi=B9=BFce Romana Br=
atnego "Lot ku ziemi".
Jacek Karpi=F1ski: Zgadza si=
=EA. Roman sportretowa=B3 tam mi=EAdzy innymi dyrektora Huka. Przedstawi=
=B3 go jako kompletnego debila (zreszt=B9 jak najbardziej zgodnie z rzec=
zywisto=9Cci=B9). Oczywi=9Ccie zmieni=B3 mu nazwisko. Na =A3omot. Huk zo=
rientowa=B3 si=EA, w czym rzecz, i poszed=B3 z ksi=B9=BFk=B9 do prokurat=
ury. Opowiadano mi p=F3=9Fniej, =BFe prokurator zapyta=B3:
- To pan=
si=EA uto=BFsamia z t=B9 postaci=B9?
Huk oczywi=9Ccie odpowiedzia=B3=
, =BFe nie.
- No to, o co panu chodzi?
Profesora W=EAgrzyna te=
=BF tam mo=BFna znale=9F=E6.
Jak mnie wylali, na linii produkcyjnej=
by=B3o nast=EApnych 200 jednostek moich maszyn. Zniszczyli je. Potem ME=
RA przez pi=EA=E6 lat pracowa=B3a nad kopi=B9 K-202. W ko=F1cu j=B9 zrob=
ili - dwa razy wolniejsz=B9, zawodn=B9 i niebotycznie dro=BFsz=B9 od K-2=
02.
Zreszt=B9 pr=F3bowano kopiowa=E6 K-202 i w Moskwie, ale z tego =
w og=F3le nic nie wysz=B3o.
CRN: Koniec ko=F1c=F3w znalaz=B3 =
si=EA pan "za zes=B3aniu" w Instytucie Przemys=B3u Budowlanego=
Politechniki Warszawskiej.
Jacek Karpi=F1ski: Jak mnie wylal=
i, wezwa=B3 mnie do siebie towarzysz Wrzaszczyk. M=F3wi=B3, =BFe bardzo =
mu przykro, =BFe tak si=EA to wszystko sko=F1czy=B3o, i =BFe poniewa=BF =
jestem =9Cwietnym fachowcem, on ma dla mnie posad=EA. Zaproponowa=B3, =BF=
ebym zosta=B3 jego pe=B3nomocnikiem i zaj=B9=B3 si=EA. konteneryzacj=B9&=
#33; Powiedzia=B3em mu, =BFe si=EA na tym nie znam.
- To si=EA pan =
pozna. Opakowania to dla Polski bardzo wa=BFna sprawa. Pan przecie=BF je=
st patriot=B9.
Po czterech godzinach zgodzi=B3em si=EA. No, skoro t=
o ma by=E6 takie wa=BFne dla Polski.
- Dobrze, panie ministrze - po=
wiedzia=B3em. - W gruncie rzeczy to jest ciekawa propozycja. B=EAd=EA m=F3=
g=B3 wykorzysta=E6 m=F3j K-202.
- Niech pan zapomni o komputerach -=
krzykn=B9=B3 Wrzaszczyk.
Na to mu powiedzia=B3em, =BFe w takim raz=
ie niech on zapomni o mnie.
- Odmawia pan ministrowi?
- Odmawi=
am.
No i dosta=B3em wilczy bilet. Pozwolili mi tylko na wyk=B3ady w=
Instytucie Przemys=B3u Budowlanego.
CRN: Nie m=F3g=B3 pan r=F3=
wnie=BF wyjecha=E6 z kraju.
Jacek Karpi=F1ski: W 1975 roku za=
proponowano mi prac=EA konsultanta w Stanach. Instytut zgodzi=B3 si=EA n=
a p=F3=B3 etatu - mog=B3em pracowa=E6 dwa tygodnie tu, dwa tygodnie tam.=
Wszystko pi=EAknie, tylko paszportu mi nie dali.
Stefan nam=F3wi=B3=
mnie, =BFebym poszed=B3 do towarzysza Jezierskiego. To by=B3 taki towar=
zysz z Wydzia=B3u Nauki KC. Poszed=B3em, porozmawia=B3em. Obieca=B3 inte=
rweniowa=E6.
Zadzwoni=B3em za kilka dni - ju=BF go nie by=B3o. No, =
to Stefan m=F3wi - id=9F do Werblana. Werblan by=B3 wtedy prawie jak Pan=
B=F3g. Przyj=B9=B3 mnie w tym naszym "bia=B3ym domu" z honora=
mi, wys=B3ucha=B3, obieca=B3 pom=F3c i poprosi=B3, =BFebym zadzwoni=B3 z=
a tydzie=F1.
Zadzwoni=B3em za tydzie=F1, sekretarka powiedzia=B3a, =
=BFebym zadzwoni=B3 za trzy dni. Zadzwoni=B3em za trzy dni, us=B3ysza=B3=
em, =BFebym wi=EAcej ju=BF do towarzysza Werblana nie dzwoni=B3.
Po=
tem rozmawia=B3em jeszcze z Mieciem Rakowskim. Dotar=B3em do niego przez=
przyjaciela, dyrygenta Jurka Semkowa. Jurek by=B3 koleg=B9 ze studi=F3w=
=BFony Miecia - Wandy Wi=B3komirskiej. Rakowski obieca=B3 zorientowa=E6=
si=EA w sytuacji, ale po jakim=9C czasie poprosi=B3, =BFebym wi=EAcej n=
ie rozmawia=B3 z nim o moim paszporcie. Koszmar. Po
prostu koszmar.=
Kiedy=9C spotka=B3em na Marsza=B3kowskiej koleg=EA - dyrektora od =
informatyki w MSW. Bardzo przyzwoity facet. Powiedzia=B3, =BFe widzia=B3=
w ministerstwie moj=B9 teczk=EA. Na teczce by=B3o podobno napisane r=EA=
k=B9 Jaroszewicza: "Nie wydawa=E6 paszportu. Pow=F3d:
sabota=BF=
ysta i dywersant gospodarczy". - Wiesz - powiedzia=B3 mi - pierwszy=
raz w =BFyciu widz=EA sabota=BFyst=EA i dywersanta, kt=F3ry w PRL spoko=
jnie sobie chodzi po ulicy.
CRN: I wtedy postanowi=B3 pan rzu=
ci=E6 wszystko i wyjecha=E6 na Mazury.
Jacek Karpi=F1ski: W 1=
978 roku mia=B3em ju=BF tej ca=B3ej zabawy po dziurki w nosie. Wynaj=B9=B3=
em zrujnowan=B9 cha=B3up=EA pod Olsztynem i zacz=B9=B3em hodowa=E6 =9Cwi=
nie i kury. Raz na tydzie=F1 je=9Fdzi=B3em na wyk=B3ady na politechnik=EA=
, bo nie chcia=B3em traci=E6 ostatnich sta=B3ych dochod=F3w. Dziennikarz=
e znale=9Fli mnie tam w 1980. Pewien
znajomy robi=B3 reporta=BF z d=
yrektorem miejscowego PGR-u. Dyrektor powiedzia=B3 mu, =BFe jest tu w ok=
olicy taki jeden dziwny facet, kt=F3ry przyje=BFd=BFa po karm=EA dla kur=
, ale nie wygl=B9da na rolnika. I zaraz zlecia=B3y si=EA gazety, telewiz=
ja.
CRN: E...i dosta=B3 pan paszport.
Jacek Karpi=F1=
ski: Nie tak od razu. Du=BFo si=EA wtedy w kraju zmieni=B3o. W 1981 w ME=
RZE by=B3 konkurs na dyrektora. Kto=9C zaproponowa=B3 moj=B9 kandydatur=EA=
. Dosta=B3em prawie 90 proc. g=B3os=F3w. Tam pracowa=B3o wtedy 1800 os=F3=
b! Ale nie by=B3o zgody Ministerstwa Przemys=B3u. W zamian zapropono=
wano mi stanowisko dyrektora IMM.
Dziwna propozycja. Powiedzia=B3em=
, =BFe si=EA zastanowi=EA. Na wszelki wypadek zapyta=B3em o zdanie Stefa=
na [Bratkowskiego - przyp. red.]. Uwa=BFa=B3, =BFe powinienem si=EA zgod=
zi=E6, bo je=9Cli odm=F3wi=EA, pojawi=B9 si=EA zarzuty, =BFe nie chc=EA =
wsp=F3=B3pracowa=E6.
Zgodzi=B3em si=EA. Jednak na to z kolei nie wy=
razi=B3o zgody KC. Zamiast dyrektora naczelnego zaproponowali, =BFeby zo=
sta=B3 dyrektorem technicznym. Odm=F3wi=B3em. Co mo=BFe zdzia=B3a=E6 dyr=
ektor techniczny przy dyrektorze naczelnym idiocie?
I zn=F3w zacz=EA=
=B3a si=EA na mnie nagonka. Jakie=9C artyku=B3y w prasie, wywiady z baba=
mi ze wsi, kt=F3rym podobno krad=B3em kury. To one krad=B3y moje kury=
3; Brednie jakie=9C kompletne.
Doszed=B3em do wniosku, =BFe musz=EA=
wyjecha=E6. Atmosfera wok=F3=B3 mnie g=EAstnia=B3a z dnia na dzie=F1. S=
tefan by=B3 pewny, =BFe szykuje si=EA co=9C bardzo niedobrego. S=B9dz=EA=
, =BFe postanowili mnie wtedy wyko=F1czy=E6 na amen.
CRN: Zab=
i=E6?
Jacek Karpi=F1ski: Tak. By=B3em bardzo niewygodny dla z=
byt wielu ludzi.
CRN: Wyjecha=B3 pan do Szwajcarii, do pana K=
udelskiego.
Jacek Karpi=F1ski: Pozna=B3em Stefana [Kudelskieg=
o - przyp. red.] w 1972 roku.
Przyjecha=B3 wtedy do Polski, ogl=B9d=
a=B3 K-202. Nakr=EAci=B3a to Polska Kronika Filmowa - "Spotkanie ko=
nstruktor=F3w". Jak wyje=BFd=BFa=B3, kt=F3ry=9C z dziennikarzy zapy=
ta=B3, co chcia=B3by kupi=E6 w Polsce.
- Jacka Karpi=F1skiego - odp=
owiedzia=B3.
Pracowa=B3em u niego jako konsultant, ale dwa lata p=F3=
=9Fniej nasze drogi si=EA rozesz=B3y. Stefan chcia=B3 dalej produkowa=E6=
sprz=EAt analogowy, ja namawia=B3em go do przej=9Ccia na technik=EA cyf=
row=B9. Poniewa=BF nie uda=B3o mi si=EA go przekona=E6, stwierdzi=B3em, =
=BFe szkoda mojego czasu i jego pieni=EAdzy.
Do sp=F3=B3ki ze szwaj=
carskim matematykiem za=B3o=BFy=B3em firm=EA - Karpi=F1ski Computer Syst=
ems. Przetrwa=B3a tylko dwa lata. Zabrak=B3o pieni=EAdzy na rozw=F3j. Po=
cz=B9tek by=B3 bardzo dobry. Zrobi=B3em robota sterowanego g=B3osem i po=
kaza=B3em go na wystawie w Zurychu. Natychmiast znale=9Fli si=EA inwesto=
rzy. Niestety, m=F3j wsp=F3lnik nie chcia=B3 si=EA dzieli=E6 udzia=B3ami=
. Jeszcze nie zacz=EAli=9Cmy nic produkowa=E6, a ju=BF zabrak=B3o pieni=EA=
dzy.
Potem zrobi=B3em jeszcze w Szwajcarii Pen-Readera - skaner i o=
programowanie do skanowania i czytania tekstu po jednej linijce. Te=BF t=
ego nie opatentowa=B3em. Nie mam talentu do interes=F3w.
CRN:=
W 1990 roku wr=F3ci=B3 pan do Polski. To by=B3a ju=BF inna Polska ni=BF=
ta, z kt=F3rej pan wyje=BFd=BFa=B3.
Jacek Karpi=F1ski: Pod p=
ewnymi wzgl=EAdami tak, pod innymi niekoniecznie. Zosta=B3em doradc=B9 m=
inistra finans=F3w do spraw informatyki. Wsp=F3=B3pracowa=B3em z Balcero=
wiczem, Olechowskim, a nast=EApny to by=B3 ju=BF taki g=B3upi, =BFe serd=
ecznie podzi=EAkowa=B3em.
Postanowi=B3em produkowa=E6 Pen-Readera w=
Polsce. Znajomy poleci=B3 mi zak=B3ady w Szczytnie. Tam wzi=EAli si=EA =
do roboty i wyprodukowali szybko parti=EA 500 egzemplarzy. Mia=B3em ju=BF=
zam=F3wienia. Zacz=B9=B3em stara=E6 si=EA o kredyt, bo chcia=B3em uruch=
omi=E6 w=B3asn=B9 produkcj=EA. Za=B3o=BFy=B3em dwie firmy: JK Computer S=
ystems i JK Electronics. Potrzebowa=B3em 800 tysi=EAcy dolar=F3w. Chcia=B3=
em to wszystko zrobi=E6 z
rozmachem, pewnie niepotrzebnie.
Tra=
fi=B3em do banku BRE. Bank powiedzia=B3, =BFe da mi kredyt, je=9Cli bizn=
esplan zostanie przygotowany przez fachowca z Ministerstwa Przemys=B3u. =
Ministerstwo przys=B3a=B3o mi jak=B9=9C pani=B9. Wysz=B3o na to, =BFe po=
trzeba 860 tysi=EAcy dolar=F3w.
Zabezpieczeniem by=B3 m=F3j dom w A=
ninie wyceniony na 350 tysi=EAcy dolar=F3w. Kredyt mia=B3 przyj=9C=E6 w =
trzech transzach. Pierwsza wynosi=B3a 126 tysi=EAcy dolar=F3w.
Kupi=
=B3em maszyny, komponenty, zapo=BFyczy=B3em si=EA jeszcze u znajomych, w=
iedz=B9c, =BFe za par=EA tygodni przyjdzie druga, wi=EAksza transza kred=
ytu. Czekam, czekam. A pieni=EAdzy jak nie by=B3o, tak nie ma.
Posz=
ed=B3em do banku i pytam, kiedy b=EAdzie druga transza. A oni na to:
- A ma pan nowe zabezpieczenie?
CRN: Potraktowali dom jako =
zabezpieczenie tylko pierwszej transzy?
Jacek Karpi=F1ski: Ni=
c o tym wcze=9Cniej, cholera, nie powiedzieli! Jeszcze nie zacz=B9=B3=
em produkcji, a oni ju=BF weszli mi na konta. A =BFe nie mia=B3em czym p=
=B3aci=E6, zacz=EAli mi nalicza=E6 karne odsetki - 120 proc.! Sprzed=
a=B3em Pen- -Readery wyprodukowane w Szczytnie, dosta=B3em na konto w Ba=
nku Handlowym 30 tysi=EAcy dolar=F3w. Sprawdzam stan konta - pusto. BRE =
zabra=B3. Zosta=B3em kompletnie bez pieni=EAdzy.
=AFeby si=EA ratow=
a=E6, zaprojektowa=B3em kasy fiskalne. Zapo=BFyczy=B3em si=EA w paru ban=
kach, otworzy=B3em zak=B3ad, by=B3em w przededniu produkcji. Jedno w=B3a=
manie, drugie, trzecie - wszystko znikn=EA=B3o. Po prostu rozkradli mi z=
ak=B3ad. A mia=B3em przecie=BF ochron=EA!
Podpisa=B3em umow=EA =
na produkcj=EA tych kas z Libell=B9. Zorganizowa=B3em im zak=B3ad produk=
cyjny od zera. Przys=B3ali mi na dyrektora jednego z cz=B3onk=F3w rady n=
adzorczej. I zaraz si=EA okaza=B3o, =BFe nie mam wst=EApu do zak=B3ad=F3=
w. Makabra!
Zak=B3ady by=B3y Libelli, ale projekty moje. Podpis=
a=B3em umow=EA na produkcj=EA z Apatorem. Zrobili prototypy, a poniewa=BF=
wszystko dzia=B3a=B3o jak nale=BFy, zapad=B3a decyzja o produkcji. I wt=
edy postanowili produkowa=E6 p=B3yty g=B3=F3wne w Warszawie i zam=F3wili=
od razu 3 tysi=B9ce.
- Panowie - m=F3wi=EA. - Tak si=EA nie robi. =
Niech najpierw przygotuj=B9 pr=F3bn=B9 parti=EA, zobaczymy, do czego to =
si=EA w og=F3le nadaje. Przecie=BF trzeba sprawdzi=E6 kooperanta.
N=
ie pos=B3uchali. A w Warszawie spieprzyli wszystkie p=B3yty, co do jedne=
j. Okaza=B3o si=EA, =BFe ten sam zak=B3ad pracuje dla innego producenta =
kas fiskalnych, kt=F3ry ma siedzib=EA w tym samym budynku. Z mojego punk=
tu widzenia to by=B3 ewidentny sabota=BF.
CRN: W rezultacie s=
traci=B3 pan dom.
Jacek Karpi=F1ski: Sprawa kredytu w BRE ci=B9=
gn=EA=B3a si=EA od 1996 do 2000 roku. W ko=F1cu wystawili m=F3j dom przy=
Nawigator=F3w 11 na licytacj=EA. I sprzedali. za 200 tysi=EAcy z=B3otyc=
h! Tam by=B3a dzia=B3ka 2,5 tys. mkw. Jeszcze w 1996 by=B3 wyceniony=
na 350 tysi=EAcy dolar=F3w! Kupi=B3 go jaki=9C by=B3y policjant.Mia=B3em mieszka=E6 w tym domu do kwietnia 2001 roku. W pa=9Fdziernik=
u 2000 roku nowy w=B3a=9Cciciel za=BF=B9da=B3, =BFebym si=EA wyprowadzi=B3=
. Powiedzia=B3em, =BFe nie b=EAd=EA si=EA wyprowadza=B3 na zim=EA. Komor=
nik ustali=B3 przecie=BF, =BFe mog=EA mieszka=E6 do kwietnia.
Nowy =
w=B3a=9Cciciel nie mia=B3 co prawda wst=EApu do domu, ale mia=B3 za to w=
st=EAp do ogrodu. Zacz=EA=B3y si=EA =9Cwi=F1stwa. Najpierw po=9Ccina=B3 =
wszystkie drzewa, potem sprowadzi=B3 kopark=EA i rozora=B3 wszystko tak,=
=BFe nie by=B3o jak chodzi=E6. Potem koparka uszkodzi=B3a dach. Przepro=
si=B3 i obieca=B3, =BFe naprawi - i w ramach tej naprawy zerwa=B3 ca=B3y=
dach. Siedzia=B3em w pokoju i pracowa=B3em. pod go=B3ym niebem.
Ja=
k pada=B3 deszcz, bra=B3em parasol, a komputer przykrywa=B3em foli=B9. W=
ko=F1cu pozrywa=B3 mi kopark=B9 przewody elektryczne.
Kt=F3rego=9C=
dnia poszed=B3em do c=F3rki na kolacj=EA. A ten bezczelny =B3obuz przyj=
e=BFd=BFa i m=F3wi, =BFe dom si=EA zawali=B3! Rozjecha=B3 wszystko b=
uldo=BFerem! Wszystko zniszczy=B3.
Ca=B3=B9 moj=B9 bibliotek=EA=
, wszystkie pami=B9tki, wyposa=BFenie domu.
Nie pami=EAtam, ile raz=
y pisa=B3em do policji, prokuratury, =BFeby poskromili jako=9C tego =B3o=
buza. Bez odzewu. Pisa=B3em do inspekcji budowlanej. Przyjechali dopiero=
wtedy, jak ju=BF z domu nic nie zosta=B3o. Przecie=BF by=B3o wyra=9Fnie=
wida=E6, =BFe to wszystko zrobiono ci=EA=BFkim sprz=EAtem.
C=
RN: W jaki spos=F3b znalaz=B3 si=EA pan we Wroc=B3awiu?
Jacek=
Karpi=F1ski: Jak mi zabrali dom, pomieszkiwa=B3em w Aninie. Potem wyjec=
ha=B3em na p=F3=B3 roku do Szwajcarii, =BFeby tam robi=E6 na zlecenie no=
wy skaner. To jest specjalny skaner do sprawdzania ksi=B9g rachunkowych.=
Sczytuje liczby, przesy=B3a do komputera, gdzie s=B9 prowadzone oblicze=
nia. Ja z synem Danielem zajmowa=B3em si=EA tylko konstrukcj=B9. Sprzeda=
=BF b=EAd=B9 prowadzi=E6 Szwajcarzy.
Kiedy wr=F3ci=B3em, przyjaci=F3=
=B3ka nam=F3wi=B3a mnie na przenosiny do Wroc=B3awia. Mam st=B9d bli=BFe=
j do syn=F3w. Dwaj mieszkaj=B9 w Szwajcarii, trzeci, Daniel, przyjecha=B3=
dwa lata temu do Wroc=B3awia. Bardzo zdolny ch=B3opak. Tak jak ja - ele=
ktronik i
informatyk. B=EAdziemy razem robi=E6 wersj=EA mobiln=B9 t=
ego skanera.
CRN: Banki da=B3y ju=BF panu spok=F3j?
Jacek Karpi=F1ski: Niezupe=B3nie. Jeszcze sp=B3acam d=B3ugi. Idzie na =
to jedna czwarta mojej emerytury.
Kiedy=9C opowiedzia=B3em to i owo=
o moich pracach pewnemu szwajcarskiemu biznesmenowi. Wywnioskowa=B3, =BF=
e musz=EA by=E6 miliarderem. A ja wi=B9=BF=EA jako=9C koniec z ko=F1cem,=
=BFeby przetrwa=E6.
CRN: Jaka jest pana recepta na k=B3opoty=
? To, przez co pan przeszed=B3, starczy=B3oby, =BFeby doprowadzi=E6 do z=
a=B3amania nie jedn=B9, ale kilka os=F3b. A pan wci=B9=BF nie za=B3amuje=
r=B9k.
Jacek Karpi=F1ski: Co ja robi=EA, jak mam k=B3opoty? =
Nic nie robi=EA. Po prostu olewam. Moja dewiza jest bardzo prosta: martw=
i=EA si=EA, je=9Cli mog=EA co=9C w mojej sytuacji zmieni=E6. Je=9Cli nic=
nie mog=EA zrobi=E6, przestaj=EA si=EA martwi=E6. Je=9Cli nic nie mog=EA=
poradzi=E6 na =9Cwi=F1stwo, po co mia=B3bym jeszcze sam si=EA zadr=EAcz=
a=E6?
CRN: Rozmawia=B3 Adrian Markowski, wsp=F3=B3praca Anna =
Suchta
Adrian Markowski
|
![3D"wiki"](3D"http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3=)
Jeżeli uważasz powyższą dyskusj&#=
281; za godną polecenia, możesz wyszukać odpowiedni w=
1;tek i dodać link do niej w polskiej Wikipedii.